Menüde İçerik ve Kalori Bilgisi: 2026 Takvimi

Kısaca

Restoran, lokanta ve kafe gibi yemek ve içecek sunulan yerlerde alerjen bilgisi en geç 2020'den beri zorunlu. 2026'da buna iki bilgi daha eklendi: her ürünün bileşenleri (içindekiler) ve porsiyon başına kalorisi (enerji değeri).

Son tarih işletmenizin türüne göre değişiyor. Çoğu işletme için bileşen bilgisinde 31 Aralık 2026, kalori bilgisinde 31 Aralık 2027. Bu yazıda tarihleri, hangi işletmenin hangi gruba girdiğini ve şimdiden neler yapabileceğinizi anlatıyoruz.

Bu kural nereden çıktı?

Sık duyulan "şeffaf menü yönetmeliği" adında bir yönetmelik yok. Kurallar iki kaynaktan geliyor:

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Resmî Gazete, 26 Ocak 2017). Toplu tüketim yerlerinde ambalajsız sunulan yiyeceklerin alerjen, alkol ve domuz kaynaklı bileşen bilgisini bu Yönetmelik istiyor. Mevcut işletmelere 31 Aralık 2019'a kadar süre tanınmıştı.
Yönetmelik'in Kılavuzu. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı Kılavuz'un 10 Mart 2026 tarihli Revizyon 002 sürümü, bileşen ve enerji bilgisini ekledi. Kılavuz yeni bir yönetmelik değil, ama Yönetmelik'in 48. maddesinin 3. fıkrası nedeniyle bağlayıcı.

Hangi işletme, hangi tarih?

Tarihler Kılavuz'un 47. maddesinde yer alıyor:

Ulusal zincirler: bileşen ve kalori bilgisi için 1 Temmuz 2026.
3 veya daha fazla şubesi olan ve şubelerinin tamamı aynı ilde bulunan işletmeler: bileşen ve kalori bilgisi için 31 Aralık 2026.
Diğer tüm işletmeler: bileşen bilgisi için 31 Aralık 2026, kalori bilgisi için 31 Aralık 2027.

Kılavuz "zincir" ve "şube" kavramlarını tanımlamıyor. Birden fazla ilde şubesi olan ama ulusal zincir sayılıp sayılmadığı belli olmayan bir işletmeyseniz en erken tarihi, yani 1 Temmuz 2026'yı esas almanızı öneririz. Emin değilseniz il ya da ilçe tarım müdürlüğünüze danışın.

Tek şubeli bir kafe, lokanta ya da pastaneyseniz "diğer tüm işletmeler" grubundasınız. Bu yazıyı yazdığımız Ekim 2026'da, bileşen bilgisinin son tarihine iki aydan biraz fazla kalmıştı; kalori bilgisi içinse bir yıl daha süre var. Yine de ikisini birlikte hazırlamak işinizi kolaylaştırır: tariflerinizi bir kez gözden geçirdiğinizde hem malzemeler hem miktarlar önünüzde olur.

Hangi bilgiler gösterilmeli?

Her ürün için bileşen, 14 alerjen, alkol/domuz kaynaklı bileşen ve porsiyon başına kalori (kcal) bilgisini gösterin. Menünüzdeki içecekler de buna dahil.

Bileşenler: ürünün içinde ne varsa. Kendi yaptığınız soslar ve hazır aldığınız ürünler de buna girer.
Kalori: porsiyon başına kilokalori. Kilojul (kJ) ya da porsiyonun gramajı zorunlu değil.
Alerjen, alkol ve domuz bilgisi: ürünün adıyla birlikte ve vurgulu yazıyla. Yalnızca simge kullanmak yetmez.

İçecekleri atlamayın: çay, kahve, limonata ve tatlı içecekler de menünüzün parçası. Sütlü bir kahvede süt hem alerjen olarak yazılır hem de kalori hesabına girer; şuruplu bir içecekte şurubun kalorisi de hesaba katılır.

Ayrıntılar için şeffaf menü rehberimize, alerjenleri doğru göstermek için de menü alerjen bilgileri sayfamıza bakabilirsiniz.

Bileşen listesini hazırlamak

En kolay yol tariflerinizden başlamak:

Menünüzdeki her yiyeceği ve içeceği alt alta yazın.
Her ürünün tarifindeki malzemeleri sıralayın. Sos, hamur, ekmek gibi ara ürünleri unutmayın; onların da kendi malzemeleri var.
Hazır aldığınız ürünlerde paketin etiketine bakın. Bileşenler ve alerjenler etikette yazar.
Aynı ürünü farklı ustalar farklı yapıyorsa tarifi tek bir hâle getirin. Menüdeki bilgi, mutfakta yapılanla aynı olmalı.

Kaloriyi hesaplamak

Kılavuz, enerji değerini hesaplarken TÜRKOMP'taki ortalama değerleri kullanmanıza izin veriyor. TÜRKOMP, Türkiye'nin ulusal gıda kompozisyon veri tabanı; birçok gıdanın 100 gramındaki enerji değerini orada bulabilirsiniz.

Hesap basit: porsiyondaki her malzemenin gramını bulun, 100 gramdaki kalorisiyle çarpıp 100'e bölün, sonra hepsini toplayın. Örneğin 100 gramında 350 kcal olan bir malzemeden porsiyona 40 gram koyuyorsanız, o malzemeden gelen enerji 40 × 350 ÷ 100 = 140 kcal olur. Buradaki sayılar yalnızca örnektir.

Ürününüzün küçük ve büyük boy gibi farklı porsiyonları varsa her biri için ayrı hesaplayın. Tarif değiştiğinde hesabı da yenileyin.

Bilgileri nasıl sunacaksınız?

Bilgileri menüde, panoda, broşürde, karekodla ya da dijital ekranda verebilirsiniz. Karekod bu yollardan biri; karekod menü zorunlu değil.

Karekod kullanıyorsanız işletmenizde kolayca görülen bir yerde bir uyarı yazısı bulunmalı. Yazı, bilgilere karekodla ulaşılabileceğini ve cihazı olmayan müşterilere bilgilerin istek üzerine sunulacağını söylemeli. Bu yazıyı karekod uyarı yazısı aracımızla ücretsiz hazırlayabilirsiniz.

İnternetten ya da başka bir uzaktan yolla sipariş alıyorsanız, bileşen ve enerji bilgisinin satın alma aşamasında da gösterilmesi gerekiyor.

Şimdi ne yapmalı?

Son tarihi beklemeden başlamak işinizi kolaylaştırır. Önerdiğimiz sıra şöyle:

Menünüzdeki bütün yiyecek ve içecekleri listeleyin.
Her ürünün bileşenlerini yazın ve 14 alerjen için tek tek kontrol edin.
Alkol ya da domuz kaynaklı bileşen içeren ürünleri işaretleyin.
Porsiyon başına kaloriyi hesaplayın.
Bilgileri menünüze ekleyin; karekod kullanıyorsanız uyarı yazısını asın.
Çalışanlarınıza bilgilerin nerede durduğunu ve misafir sorduğunda ne yapacaklarını anlatın.

Tarif, porsiyon ya da tedarikçi değiştiğinde bu listeye geri dönün; bilgiler ancak güncel olduğu sürece işe yarar.

masakare ile

masakare'de her ürün için bileşen, alerjen, alkol, domuz kaynaklı bileşen ve kalori alanları var. Uyum skoru, hangi üründe hangi bilginin eksik olduğunu gösterir; böylece son tarihe kadar neyin kaldığını görürsünüz. Esnaf planında ve deneme süresinde işe menünüzü Excel'den aktararak başlayabilirsiniz: aktarılan bilgiler "kontrol edilmedi" olarak gelir, alerjen ve kalori bilgisi siz onaylamadan yayınlanmaz.

Alerjenleri menüde nasıl göstereceğinizi bu yazımızda anlattık. Planlar için fiyatlar sayfamıza bakın.

Resmî kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bilgilerin doğruluğundan ve uyumdan işletme sorumludur.