Rehber
Şeffaf menü rehberi: menünüzde hangi bilgiler olmalı?
Kısaca
- Her ürün için bileşen, 14 alerjen, alkol/domuz kaynaklı bileşen ve porsiyon başına kalori (kcal) bilgisini gösterin.
- Toplu tüketim yerlerinde alerjen bildirimi 2017 Yönetmeliği'nden beri zorunludur. Bileşen ve kalori bilgisi, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Kılavuzu'na Mart 2026 revizyonuyla eklendi.
- Son tarih işletmenize göre değişir. Çoğu işletme için bileşen bilgisinde 31 Aralık 2026, kalori bilgisinde 31 Aralık 2027.
- Karekod, Kılavuz'da sayılan araçlardan biridir; karekod menü zorunlu değildir. Karekod kullanıyorsanız işletmenize bir uyarı yazısı asmanız gerekir.
- Fiyat listesi ayrı bir kuraldır: giriş kapısında ve masalarda bulunmalı, müşteri isterse liste verilmelidir.
"Şeffaf menü yönetmeliği" aslında ne?
"Şeffaf menü yönetmeliği" adıyla yayımlanmış bir yönetmelik yok. Bu adla anılan kurallar iki kaynaktan geliyor:
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği. 26 Ocak 2017'de Resmî Gazete'de yayımlandı. Restoran, lokanta, kafe gibi toplu tüketim yerlerinde ambalajsız sunulan yiyeceklerin adıyla birlikte alerjen, alkol ve domuz kaynaklı bileşen bilgisinin verilmesini istiyor (md. 15/5-a). Mevcut işletmelere 31 Aralık 2019'a kadar süre tanındı; yani bu bilgiler en geç 2020'den beri herkes için zorunlu.
- Yönetmelik'in Kılavuzu. Tarım ve Orman Bakanlığı, Yönetmelik'in nasıl uygulanacağını "TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu" ile anlatıyor. Kılavuz'un 10 Mart 2026 tarihli Revizyon 002 sürümü, toplu tüketim yerlerinde her ürünün bileşen ve enerji (kalori) bilgisini de zorunlu hâle getirdi.
Kılavuz yeni bir yönetmelik değil, ama isteğe bağlı bir öneri de değil: Yönetmelik'in 48. maddesinin 3. fıkrası nedeniyle bağlayıcı. Kısacası 2026'da değişen şey, alerjenin yanına bileşen ve kalorinin eklenmesi.
Kurallar “toplu tüketim yerleri” için geçerli. Yönetmelik bu kavramı “hazır yemek hizmeti veren restoranlar, kantinler, okullar ve hastaneler gibi işletmeler” olarak tanımlıyor; seyyar birimler ve tezgâhlar da buna dahil. Bakanlığın duyurusu menüdeki içecekleri de kapsıyor.
Her üründe hangi bilgiler olmalı?
Kılavuz'a göre menünüzdeki her yiyecek ve içecek için şu bilgileri vermeniz gerekiyor:
- Bileşenler: ürünün içinde ne olduğu, yani içindekiler. Kendi yaptığınız soslar ve hazır aldığınız ürünler de buna dahil.
- Alerjenler: Yönetmelik'in Ek-1'inde sayılan 14 alerjen grubundan ürünün içerdikleri. Listenin tamamı menü alerjen bilgileri rehberimizde.
- Alkol: ürün alkol içeriyorsa.
- Domuz kaynaklı bileşen: ürün domuz eti ya da domuzdan elde edilen bir bileşen içeriyorsa.
- Enerji değeri: porsiyon başına kilokalori (kcal). Hesaplarken TÜRKOMP'taki ortalama değerleri kullanabilirsiniz. Kilojul (kJ) ve porsiyon gramajı zorunlu değil.
Alerjen, alkol ve domuz bilgisi ürün adının yanında
Kılavuz'un 41.5 maddesine göre alerjen, alkol ve domuz bilgisi ürünün adıyla birlikte ve vurgulanarak verilmeli: kalın ya da farklı bir yazı stiliyle veya arka plan rengiyle. Bilgi yazıyla verilmeli; yalnızca simge kullanmak yetmez. Simge kullanmak isterseniz yanına alerjenin adını da yazın.
Mercimek çorbası
GlutenSüt
Bileşenler: kırmızı mercimek, soğan, havuç, un, tereyağı, tuz, pul biber
1 porsiyon
180 kcal
Bileşenler ve kalori değeri örnektir; kendi tarifinize göre yazın.
Hangi tarihe kadar?
| İşletme | Bileşen bilgisi | Kalori (enerji) bilgisi |
|---|---|---|
| Ulusal zincirler | 1 Temmuz 2026 | 1 Temmuz 2026 |
| 3 veya daha fazla şubesi olan ve şubelerinin tamamı aynı ilde bulunan işletmeler | 31 Aralık 2026 | 31 Aralık 2026 |
| Diğer tüm işletmeler | 31 Aralık 2026 | 31 Aralık 2027 |
Kaynak: Kılavuz md. 47.
Tek şubeli bir kafe, lokanta ya da pastaneyseniz "diğer tüm işletmeler" grubundasınız: bileşen bilgisini 31 Aralık 2026'ya, kalori bilgisini 31 Aralık 2027'ye kadar eklemeniz gerekiyor. İkisini birlikte hazırlamak işinizi kolaylaştırır; tariflerinizi bir kez gözden geçirdiğinizde hem malzemeler hem miktarlar önünüzde olur.
Alerjen, alkol ve domuz bilgisi bu takvime bağlı değil; bunlar zaten zorunlu.
Bilgileri nasıl sunabilirsiniz?
Kılavuz bilgileri sunmak için tek bir yol şart koşmuyor: menü, pano, broşür, karekod ya da dijital ekran kullanabilir, bunları birlikte de kullanabilirsiniz. Karekod, Kılavuz'da sayılan araçlardan biridir; karekod menü zorunlu değildir.
Karekod kullanıyorsanız: uyarı yazısı
Bilgileri karekodla sunuyorsanız işletmenizde kolayca görülen bir yere bir uyarı yazısı asmanız gerekir. Yazıda iki şey bulunmalı: bilgilere karekodu okutarak ulaşılabileceği ve cihazı olmayan müşterilere bilgilerin istek üzerine sunulacağı. Ne söyleneceği belli, nasıl söyleneceği size kalmış. Örneğin:
Ürünlerimizin bileşen, alerjen ve kalori bilgilerine masalardaki karekodu okutarak ulaşabilirsiniz. Telefonunuz yoksa çalışanlarımıza söyleyin; bilgileri size sunalım.
Bu yazıyı ücretsiz karekod uyarı yazısı aracımızla hazırlayabilirsiniz; masakare'nin masa kartları ise bu yazıyı kendiliğinden ekler. Cihazı olmayan bir müşteri sorduğunda gösterebilmek için bilgilerin basılı bir kopyasını da hazır tutun.
Alerjenler için basılı bir tablo da bulundurun
Kılavuz, alerjen bilgisinde karekodu tamamlayıcı bir araç olarak ele alıyor (20.2). Bu yüzden karekodun yanında, ürünlerinizi ve içerdikleri alerjenleri gösteren basılı bir alerjen tablosu bulundurmanızı öneririz. Kılavuz'un 20.3 bölümünde Bakanlığın örnek bir alerjen afişi de var.
İnternetten ve uzaktan siparişler
İnternetten ya da başka bir uzaktan yolla sipariş alıyorsanız, bileşen ve enerji bilgisinin satın alma aşamasında da gösterilmesi gerekiyor (Kılavuz 43.5).
Fiyat listesi ayrı bir kural
Fiyatlar, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın değil Ticaret Bakanlığı'nın düzenlediği bir konu. Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 8. maddesine göre (Resmî Gazete, 11 Ekim 2025):
- Fiyat listesi her giriş kapısında ve masalarda bulunmalı.
- Masalarda fiyatlar karekodla da gösterilebilir; ama müşteri isterse ona fiyat listesi verilmeli. Bunun için basılı bir liste hazır tutun.
- Listede satılan her ürün yer almalı.
30 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle servis, masa ve kuver ücreti alınması yasaklandı. masakare'de bu tür ücretler için bir seçenek yok.
Yani QR menü kullansanız da giriş kapısındaki fiyat listesine ve isteyen müşteriye verilecek listeye ihtiyacınız var. masakare'de giriş kapısı fiyat listenizi QR menünüzle aynı bilgilerden yazdırabilirsiniz; bu ücretsiz planda da var.
Gıda İşletmesi Karekodu başka bir şey
28 Temmuz 2025'ten beri gıda işletmelerinin, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Gıda İşletmesi Karekodu'nu görünür bir yerde bulundurması gerekiyor (Resmi Kontroller Yönetmeliği md. 40/7). Bu karekod işletmenizle ilgili bilgileri gösterir; menü değildir.
İkisi birbirinin yerine geçmez: QR menünüz Gıda İşletmesi Karekodu'nun yerini tutmaz, Gıda İşletmesi Karekodu da menü bilgilerinizi sunmaz. Misafirleriniz karıştırmasın diye menü karekodunuzun yanında "Menü" yazdığından emin olun.
Hazırlık listesi
- Menünüzdeki bütün yiyecek ve içecekleri tek bir listede toplayın.
- Her ürünün bileşenlerini tarifine göre yazın; hazır aldığınız ürünlerde paketin etiketine bakın.
- Her ürünü 14 alerjen için tek tek kontrol edin; sosları, ekmeği ve süslemeleri unutmayın.
- Alkol ya da domuz kaynaklı bileşen içeren ürünleri işaretleyin.
- Porsiyon başına kaloriyi hesaplayın; farklı boyları olan ürünlerde her boy için ayrı hesaplayın.
- Alerjen, alkol ve domuz bilgisini ürün adının yanına, vurgulu yazıyla ekleyin.
- Karekod kullanıyorsanız uyarı yazısını kolayca görülen bir yere asın.
- Cihazı olmayan müşteriler için bilgilerin basılı bir kopyasını hazır tutun.
- Basılı bir alerjen tablosu bulundurun.
- Giriş kapısına ve masalara fiyat listesi koyun; isteyen müşteriye liste verin.
- Gıda İşletmesi Karekodu'nun görünür bir yerde olduğunu kontrol edin.
- Tarifiniz ya da tedarikçiniz değiştiğinde bilgileri güncelleyin.
masakare nasıl yardımcı olur?
Her bilgi için ayrı alan
Her ürün için bileşen, 14 alerjen, alkol, domuz kaynaklı bileşen ve kalori alanları; isterseniz et türü de.Uyum skoru
Hangi üründe hangi bilginin eksik olduğunu gösterir; son tarihe kadar neyin kaldığını görürsünüz.Fotoğraftan menü (çok yakında)
Yakında kâğıt menünüzü fotoğraflayabileceksiniz; okunan bilgiler "kontrol edilmedi" olarak gelecek, alerjen ve kalori bilgisi siz onaylamadan yayınlanmayacak.Alerjen filtresi
Misafiriniz istemediği alerjenleri seçer. Bilgisi girilmemiş ürün hiçbir zaman "güvenli" görünmez.Uyarı yazılı masa kartları
Masa kartları, karekod uyarı yazısını kendiliğinden ekler.Aynı bilgilerden basılı menü
Yazdırılabilir A4 menünüz ve giriş kapısı fiyat listeniz, QR menünüzle aynı bilgilerden hazırlanır.
14 gün boyunca Esnaf planının özellikleri açık, kart bilgisi istenmez. Bazı özellikler yalnızca Esnaf planında var; planları karşılaştırın.
Resmî kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Resmî Gazete, 26.01.2017, mükerrer)
- Yönetmelik Ek-1: 14 alerjen grubu (PDF)
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu, Revizyon 002 (KAYSİS)
- Tarım ve Orman Bakanlığı duyurusu: Kılavuz güncellendi
- Güvenilir Gıda (Tarım ve Orman Bakanlığı): 1 Temmuz 2026 tarihine ilişkin haber
- Gıda İşletmesi Karekodu: Resmi Kontroller Yönetmeliği md. 40/7 (Resmî Gazete, 08.05.2025)
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği (Resmî Gazete, 11.10.2025)
- Servis, masa ve kuver ücreti düzenlemesi (Resmî Gazete, 30.01.2026)
Bu rehberdeki bilgiler 22 Ekim 2026'da resmî metinlerle karşılaştırıldı.